Ligtas na Pamamahala ng mga Gamot para sa Nakatatanda sa Tahanan

Habang tayo ay tumatanda, karaniwan nang uminom ng ilang gamot para sa iba't ibang problema sa kalusugan, tulad ng altapresyon (high blood pressure), diabetes, o sakit sa puso. Ang pag-inom ng maraming gamot nang sabay-sabay ay tinatawag na polypharmacy. Sa mga nasa 65 taong gulang pataas, mga 4 sa 10 ang umiinom ng lima hanggang siyam na gamot, at halos 2 sa 10 ang umiinom ng sampu o higit pa.

Kapag mas maraming gamot, mas malaki ang tsansa na may mamali. Maaaring magkasalungatan ang mga gamot sa mapanganib na paraan. Maaaring malaktawan ang isang dosis, o mainom nang dalawang beses nang hindi sinasadya. Kasama rin dito ang mga gamot na mabibili nang walang reseta (over-the-counter), bitamina, at herbal na supplement, at maaari rin itong magdulot ng problema kapag pinaghalo sa mga inireresetang gamot.

Hindi ito maliit na panganib. Mas malaki ang tsansa ng mga nakatatanda kaysa sa mga nakababata na maospital dahil sa masamang reaksyon sa isang gamot, at marami sa mga ito ay maiiwasan sana. Ang magandang balita: may ilang simpleng paraan sa tahanan na makakapigil sa karamihan ng mga pagkakamali sa gamot.

Ang pinakakapaki-pakinabang na kasangkapan ay isang napapanahong listahan ng gamot. Isulat ang bawat inireresetang gamot, gamot na walang reseta, bitamina, at supplement na iniinom ng tao. Sa bawat isa, itala ang pangalan, ang dosis (kung gaano karami), kung kailan iniinom, at kung bakit. I-update ito sa tuwing may nagbabago.

Itago ang listahan sa lugar kung saan mabilis mo itong mahahanap, at dalhin ito sa bawat pagpapatingin sa doktor, pagpunta sa parmasya, at sa emergency room. Magbigay ng kopya sa sinumang tumutulong sa pag-aalaga. May libreng worksheet ang National Institute on Aging na maaari mong i-print para makapagsimula.

May ilang gawi na nagpapaligtas nang husto sa pang-araw-araw na pag-inom ng gamot:

Itago ang mga gamot sa malamig at tuyong lugar, malayo sa init at halumigmig. Ang cabinet sa banyo ay mahinang pagpipilian dahil sa singaw mula sa shower. Kadalasan, mas mainam ang isang istante sa kwarto o cabinet sa kusina na malayo sa kalan. Panatilihin ang bawat gamot sa orihinal nitong lalagyan na may label, at ilayo ang mga ito sa maaabot ng mga bata at apo.

Ang tamang pagtatapon ng luma o hindi nagamit na gamot ay nagpoprotekta sa buong sambahayan. Ang sobrang gamot na nakatambak sa cabinet ay maaaring mainom nang mali o gamitin sa maling paraan.

Ayon sa FDA, ang pinakamainam na opsyon para sa karamihan ng gamot ay ang drug take-back program (programa para sa pagbalik ng gamot). Maaari mong iwan ang hindi nagamit na gamot sa maraming parmasya at istasyon ng pulisya, o gamitin ang mga kaganapan ng DEA's National Prescription Drug Take Back Day. Gamitin ang DEA site locator para makahanap ng drop-off box malapit sa iyo sa buong Los Angeles, Orange, San Diego, Riverside, at San Bernardino counties.

Kung walang malapit na take-back na opsyon, ayon sa FDA, maaaring itapon sa basura ng bahay ang karamihan ng gamot kung: ihahalo mo ang mga ito sa isang bagay na hindi kaakit-akit tulad ng lupa, cat litter, o gamit nang coffee grounds; iselyo ito sa isang plastic bag; at kuskusin o burahin ang iyong pangalan at impormasyon sa walang lamang bote bago i-recycle o itapon ito.

May kakaunting malalakas na gamot na nasa "flush list" ng FDA — maaari itong maging sanhi ng kamatayan kahit isang dosis lang at dapat i-flush kung walang take-back na available. Huwag mag-flush ng iba pa. Tingnan ang FDA flush list bago mag-flush ng anumang gamot.

Ang mga gamot ay dapat na makatulong, ngunit kung minsan ay nagdudulot ito ng problema. Ang mga bagong sintomas na nagsisimula matapos magdagdag o magpalit ng gamot ay maaaring babalang senyales, hindi lamang basta "pagtanda." Bantayan ang mga ito:

Hindi mo kailangang maghintay ng problema. Humingi ng kumpletong medication review nang hindi bababa sa isang beses sa isang taon, at sa tuwing may bagong gamot na idinaragdag, may binabago ang doktor na dosis, o kalalabas lang ng ospital ng tao. Dalhin ang kumpletong listahan — kasama ang mga bitamina at supplement — at itanong kung aling mga gamot ang kailangan pa. Kadalasan, ang ilan ay maaaring ligtas na itigil, isang prosesong tinatawag ng mga doktor na deprescribing.

Ang iyong parmasyutiko ay isa sa pinakamadaling malapitang eksperto. Maaari kang pumasok at hilingin sa kanila na suriin ang lahat para sa posibleng pagsasalungatan — libre ito at hindi mo kailangan ng appointment.

Kung ang tao ay may Medicare Part D at umiinom ng ilang gamot para sa higit sa isang pangmatagalang kondisyon, maaari silang maging kwalipikado para sa libreng Medication Therapy Management (MTM) sa pamamagitan ng kanilang drug plan. Kasama dito ang taunang Comprehensive Medication Review kasama ang isang parmasyutiko, kadalasang mga 30 minuto, kung saan sabay ninyong dadaanan ang bawat gamot. Tawagan ang numero sa likod ng Medicare drug plan card para itanong kung kwalipikado sila.

Tumawag agad sa 911 kung ang tao ay nahihirapang huminga, may pamamaga ng mukha o lalamunan, sumasakit ang dibdib, nangingisay, o hindi mapukaw. Para sa pinaghihinalaang pagkalason o overdose habang gising pa sila at humihinga, maaari ka ring tumawag sa Poison Control sa 1-800-222-1222, bukas 24/7 at libre.