Pag-iwas at Pag-aalaga sa mga Pressure Sore (Bedsores) sa Bahay

Ang mga pressure sore, na tinatawag ding bedsores o pressure ulcers, ay mga bahagi ng balat na napinsala dahil sa matagal na pananatili sa iisang posisyon. Ang tuluy-tuloy na presyon ay humaharang sa daloy ng dugo papunta sa balat, kaya nagsisimula itong masira. Pinakamabilis itong lumitaw sa mabubutong bahagi kung saan manipis lamang ang laman sa pagitan ng buto at balat.

Ang pinakakaraniwang bahagi ay ang buto sa puwitan (tailbone) at ibabang likod, balakang, sakong, bukong-bukong, siko, balikat, likod ng ulo, at mga tainga. Para sa isang halos maghapong nakaupo sa wheelchair, ang tailbone at puwit ang pinakadapat bantayan.

May mga taong mas madaling magkaroon nito. Bantayang mabuti kung ang inyong mahal sa buhay ay:

Mas madali ang pag-iwas kaysa sa paggamot, at maiiwasan ang karamihan ng bedsores. Simple lang ang layunin: alisin ang presyon sa balat, panatilihing malusog ito, at maagang matukoy ang problema. May apat na gawain na siyang pinakamalaking tulong.

1. Magbago ng posisyon ayon sa iskedyul. Kung nasa kama ang inyong mahal sa buhay, tulungan silang magpalit ng posisyon kahit man lang kada 1 hanggang 2 oras. Kung nakaupo sa wheelchair o silya, ibahin ang bigat kada 15 hanggang 20 minuto, o tulungan silang tumayo o sumandal kung kaya nila. Gumamit ng unan upang hindi magdikit ang mga tuhod at bukong-bukong, at maglagay ng unan sa ilalim ng binti upang lumutang ang mga sakong mula sa kama. Huwag kaladkarin ang tao sa kumot, dahil ang pagkuskos ay nakakasira ng balat. Buhatin, o gumamit ng draw sheet (pantulong na kumot).

2. Suriin ang balat araw-araw. Minsan sa isang araw, tingnan ang buong katawan, lalo na ang mabubutong bahaging nabanggit sa itaas. Marahang pindutin ang anumang namumulang bahagi. Ang malusog na balat ay namumuti muna at saka namumula-mula uli. Kung nananatili ang pamumula at hindi kumukupas, iyon ay maagang babala. Sa mas maitim na balat, mahirap makita ang pamumula, kaya kapain din ang mga bahaging mas mainit, mas malamig, mas matigas, o mas masakit kaysa sa nakapaligid na balat.

3. Panatilihing malinis at tuyo ang balat. Maghugas gamit ang malumanay na sabon at maligamgam na tubig, marahang punasan hanggang matuyo, at lagyan ng moisturizer ang tuyong balat. Agad palitan ang basa o maruming damit at kumot, dahil ang basa mula sa pawis o pag-ihi at pagdumi ay mabilis na nakakasira ng balat. Ang barrier cream ay makakapagprotekta sa balat sa bahaging may diaper. Iwasan ang matinding pagkuskos.

4. Tiyakin ang wastong nutrisyon at sapat na tubig. Kailangan ng balat ng protina, kaloriya, at tubig upang manatiling malakas at gumaling. Maghain ng balanseng pagkain na may sapat na protina (gaya ng itlog, beans, manok, isda, o gatas) at hikayatin silang uminom ng tubig sa buong araw maliban na lang kung nilimitahan ito ng doktor.

Ang tamang patungan ay nagpapakalat ng bigat upang walang iisang bahagi ang tumatanggap ng buong presyon. Hindi kailangang pinakamahal na produkto, ngunit kailangan ang tamang uri.

Para sa kama, mas nakakatulong ang kutson o overlay na foam, gel, o air kaysa sa ordinaryong kutson. Para sa wheelchair o ordinaryong silya, gumamit ng upuang-cushion na foam o gel na ginawa para sa pagbawas ng presyon.

Isang mahalagang babala: iwasan ang mga cushion na hugis-donut o singsing. Sa halip na makatulong, humaharang ang mga ito sa daloy ng dugo sa paligid ng gilid at maaaring magdulot ng sugat sa halip na maiwasan ito. Ang mga sheepskin pad at unan na inilalagay sa pagitan ng mga tuhod at sa ilalim ng mga sakong ay simple at murang pantulong.

Kung kwalipikado ang inyong mahal sa buhay para sa Medicare home health (serbisyong pangkalusugan sa bahay ng Medicare), itanong sa nars o doktor kung maaaring ipa-order bilang durable medical equipment (matibay na kagamitang medikal) ang kutson o cushion na nagbabawas ng presyon.

Lumalala ang mga pressure sore sa hakbang-hakbang, o mga yugto (stages). Ang pagkilala sa mga ito ay tumutulong upang kumilos nang maaga, kung kailan pinakamadaling gumaling. Inilalarawan ng National Pressure Injury Advisory Panel ang apat na yugto kasama ang isang uri na hindi na mai-stage:

Kapag napunit na ng sugat ang balat (Stage 2 o mas malala), kadalasan ay higit pa sa benda ang kailangan nito. Kailangan nito ng propesyonal na paglilinis, tamang mga dressing (pambenda), at regular na pagsusuri upang matiyak na gumagaling ito at hindi nag-iimpeksyon. Ito mismo ang uri ng skilled nursing (dalubhasang pag-aalaga ng nars) na dinisenyong saklawin ng Medicare home health.

Kung kwalipikado ang inyong mahal sa buhay, magpapadala ang isang Medicare-certified na home health agency ng nars sa bahay upang suriin at gamutin ang sugat, turuan kayo kung paano magpalit ng dressing, magbigay ng mga gamit pang-sugat, at iulat ang kalagayan sa doktor. Para sa mga nahihirapang lumabas ng bahay, ito madalas ang pinakapraktikal na paraan upang makakuha ng ekspertong pag-aalaga ng sugat.

Upang maging kwalipikado sa Medicare home health, kadalasan ay kailangang totoo ang lahat ng ito: pinatunayan ng doktor ang pangangailangan kasama ang isang plano ng pag-aalaga; ang pasyente ay homebound (napakahirap o hindi ipinapayo ang paglabas ng bahay, bagama't pinapayagan pa rin ang maiikling paglabas para sa medikal na pangangailangan, pagsamba, o mga espesyal na okasyon); ang kailangang pag-aalaga ay dalubhasa at part-time o paminsan-minsan, hindi buong araw; at ang pag-aalaga ay ibinibigay ng isang Medicare-certified na home health agency.

Kapag kwalipikado kayo, wala kayong babayaran para sa mga saklaw na home health visit, kabilang ang skilled nursing wound care. Walang copay o deductible para sa mga saklaw na pagbisita. Sa Southern California, maraming Medicare-certified na ahensya ang naglilingkod sa mga county ng Los Angeles, Orange, Riverside, San Bernardino, at San Diego, at marami ang may mga tauhang nagsasalita ng Espanyol at iba pang wika. Humingi ng referral sa discharge planner sa ospital, o sa doktor ng inyong mahal sa buhay.

Ang maliliit na namumulang bahagi na kumukupas ay madalas na maaaring alagaan sa bahay sa pamamagitan ng pagbabago ng posisyon at pag-aalaga ng balat. Ngunit may mga palatandaan na nangangahulugang dapat ninyong tawagan ang doktor o ang home health nurse sa mismong araw ding iyon, o humingi ng emergency care.

Agad tawagan ang doktor o nars kung makakita kayo ng pamumula na hindi kumukupas kahit nagbago na ng posisyon, anumang pagkasira ng balat, sugat na lumalaki o lumalalim o lalong sumasakit, nagtatagas na likido o nana o masamang amoy, o balat sa paligid ng sugat na mainit, namamaga, o lalong namumula.

Tumawag sa 911 o pumunta sa emergency room kung may mga palatandaang kumakalat na sa katawan ang impeksyon, gaya ng lagnat o panginginig, pagkalito o biglang pag-aantok, mabilis na tibok ng puso, o sugat na naglalantad ng kalamnan o buto. Ang mga naimpeksyong pressure sore ay maaaring maging nakamamatay, kaya kapag nag-aalinlangan, agad humingi ng tulong. Ang artikulong ito ay para sa pangkalahatang edukasyon at hindi kapalit ng payo mula sa doktor o nars ng inyong mahal sa buhay, na siyang makakatingin sa partikular na sugat at gagabay sa paggamot.