Giúp Người Cao Tuổi Kiểm Soát Bệnh Tiểu Đường Tại Nhà: Cẩm Nang Cho Người Chăm Sóc

Bệnh tiểu đường nghĩa là cơ thể khó giữ cho đường trong máu (đường huyết) ở mức an toàn. Với người cao tuổi, mục tiêu không phải là những con số "hoàn hảo". Mục tiêu là những con số ổn định, an toàn, tránh cả tình trạng đường huyết quá cao lẫn quá thấp nguy hiểm.

Người cao tuổi dễ bị hạ đường huyết hơn, và tình trạng này có thể gây té ngã, lú lẫn và phải nhập viện. Vì vậy, nhiều bác sĩ đặt mục tiêu nhẹ nhàng hơn cho người cao tuổi, nhất là những người mắc nhiều bệnh cùng lúc. Bác sĩ của người thân bạn sẽ là người xác định con số phù hợp cho họ.

Một nếp sinh hoạt hằng ngày thường như sau:

Dùng thuốc sai là một trong những nguy cơ lớn nhất tại nhà. Chỉ cần sắp xếp một chút là ngăn được phần lớn sai sót.

Insulin và một số thuốc viên trị tiểu đường (như glipizide hoặc glyburide, gọi là nhóm sulfonylurea) có thể làm đường huyết tụt quá thấp. Đừng bao giờ tự ý thay đổi liều. Nếu người thân bạn hay bị hạ đường huyết, hãy báo cho bác sĩ, vì có thể cần đơn giản hóa phác đồ.

Thói quen dùng thuốc an toàn cho người chăm sóc:

Ăn uống lành mạnh không có nghĩa là phải theo chế độ ăn đặc biệt hay tốn kém. Nó có nghĩa là ăn cân bằng, đều đặn. Một cách đơn giản là phương pháp chia đĩa: một nửa đĩa là rau không chứa tinh bột, một phần tư là chất đạm ít mỡ, và một phần tư là ngũ cốc nguyên cám hoặc thức ăn có tinh bột, cùng với nước lọc để uống.

Ở miền Nam California, những lựa chọn dễ tìm và phải chăng gồm đậu, nopales (xương rồng), cà chua, rau lá xanh, bơ, trứng, thịt gà, cá, gạo lứt, và trái cây tươi làm món tráng miệng. Hạn chế thức uống nhiều đường như nước ngọt, cà phê pha đường và nước trái cây, vì chúng làm đường huyết tăng nhanh. Để ý khẩu phần bánh tortilla, cơm và bánh mì.

Chăm sóc bàn chân cũng quan trọng như chuyện ăn uống. Đường huyết cao có thể làm tổn thương dây thần kinh và mạch máu, nên một vết cắt nhỏ có thể trở thành vết thương nghiêm trọng mà người bệnh không hề cảm thấy đau. Hãy kiểm tra bàn chân mỗi ngày.

Các bước chăm sóc bàn chân hằng ngày:

Biết được các dấu hiệu cảnh báo và xử lý nhanh có thể ngăn một tình huống nguy cấp. Hạ đường huyết (dưới 70 mg/dL) đến rất nhanh và là mối nguy khẩn cấp hơn.

Dấu hiệu đường huyết THẤP (hạ đường huyết): run tay, đổ mồ hôi, tim đập nhanh, đói cồn cào, lú lẫn, cáu gắt, chóng mặt, hoặc nói khó.

Nếu người bệnh còn tỉnh và nuốt được, hãy áp dụng quy tắc 15-15: cho 15 gram đường hấp thu nhanh (4 viên đường glucose, 4 ounce nước trái cây hoặc nước ngọt thường, hoặc 1 thìa canh đường hay mật ong). Chờ 15 phút rồi đo lại. Nếu vẫn dưới 70, lặp lại. Khi đường huyết đã lên lại, cho ăn một bữa nhẹ hoặc bữa chính.

Dấu hiệu đường huyết CAO (tăng đường huyết): rất khát nước, đi tiểu nhiều, mệt mỏi, mờ mắt, khô miệng. Đường huyết cao tích tụ chậm hơn. Hãy cho uống nước, làm theo phác đồ của bác sĩ, và gọi cho nhóm chăm sóc nếu con số vẫn cao hoặc người bệnh thấy khó chịu.

Vài điều nhắc nhở để an toàn:

Y tá chăm sóc tại nhà đến tận nhà và hướng dẫn người bệnh cùng gia đình cách kiểm soát bệnh tiểu đường an toàn, từng bước một, ngay tại nơi việc chăm sóc thực sự diễn ra. Điều này gọi là huấn luyện hoặc giáo dục tự quản lý bệnh tiểu đường.

Y tá chăm sóc tại nhà hoặc chuyên viên giáo dục về tiểu đường có thể giúp với những kỹ năng hằng ngày dưới đây.

Medicare Part B (bảo hiểm y tế liên bang) chi trả cho huấn luyện tự quản lý bệnh tiểu đường ngoại trú khi có chỉ định của bác sĩ, thường lên tới 10 giờ trong năm đầu và 2 giờ theo dõi mỗi năm sau đó. Hãy nhờ bác sĩ của người thân bạn giới thiệu, và hỏi xem trường hợp của họ có được chi trả dịch vụ chăm sóc tại nhà hay không.

Phần lớn mọi ngày đều có thể xử lý tại nhà nếu giữ nếp sinh hoạt tốt. Nhưng có những dấu hiệu cần được giúp đỡ ngay. Hãy tin vào linh cảm của mình, nếu thấy có điều gì đó rất bất thường, hãy tìm sự trợ giúp.

Gọi 911 ngay nếu người bệnh có bất kỳ dấu hiệu khẩn cấp nào dưới đây.

Gọi bác sĩ (không phải 911) ngay trong ngày nếu: đường huyết vẫn rất cao hoặc rất thấp mà không rõ lý do, xuất hiện vết loét hoặc vết thương ở bàn chân, người bệnh nôn ói hoặc không giữ được nước trong người, hoặc có vẻ ốm kèm sốt. Khi còn phân vân, hãy gọi cho nhóm chăm sóc, đó chính là lý do họ có mặt.